تعارض انسان و حیات وحش در سوادکوه
به گزارش پرشین رز، مازندران سوادکوه، بواسطه برخورداری از جنگل های هیرکانی و کوهستان های بکر، یکی از غنی ترین زیستگاه های جانوری مازندران شمرده می شود. اما این همجواری، گاه به تعارض هایی بین انسان و حیات وحش منجر می شود از حمله گرگ به گله ها و لطمه خرس به باغ ها گرفته تا موارد نادر اما قابل تأملی مانند حمله پلنگ به انسان. این گزارش به بررسی علل این تعارضات و سازوکار جبران خسارت های وارده می پردازد.
رفتار حیوانات در طبیعت تابع قوانین پیچیده ای به نام «غریزه» است. از منظر زیست شناسی و رفتارشناسی، غریزه مجموعه ای از الگوهای رفتاری ذاتی، ارثی و مختص به یک گونه است که بدون نیاز به یادگیری قبلی و در جواب محرک های مشخصی بروز می کند؛ رفتارهایی مانند جستجوی غذا(شکار)، دفاع از قلمرو، جفت یابی و مراقبت از نوزادان که هدف غائی همه آنها بقای فرد و گونه است.
با این وجود، وقتی زیستگاه طبیعی جانوران به علت توسعه انسانی محدود شود، منابع غذایی در طبیعت کاهش پیدا کند یا فصل زادآوری فرا برسد، این غرایز حیوان را به سوی مناطق مسکونی سوق می دهد. در شهرستان سوادکوه، این تعارضات به اشکال مختلفی خویش را نشان داده است؛ از جولان شغال ها در حاشیه خیابان ها و تغذیه قرقاول ها در حیاط منازل گرفته تا خسارت های سنگین تر نظیر حمله گرگ به گله های گوسفند، زیرورو شدن کندوهای عسل توسط خرس و شکسته شدن درختان باغ ها.
در یکی از موارد اخیر، حمله یک قلاده پلنگ در منطقه کنگلوی سوادکوه منجر به زخمی شدن دو نفر از اهالی شد. محمد شکوهی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست سوادکوه و سوادکوه شمالی، در این خصوص به ایسنا اظهار داشت: منطقه کنگلو از دیر باز یکی از زیستگاه های اصلی پلنگ در استان بوده است. بر مبنای مشاهدات میدانی و مستندات موجود، پلنگ بطور معمول به انسان حمله نمی کند
وی ضمن اشاره به بررسی این حادثه اضافه کرد: این نوع حملات به طور معمول در شرایط ویژه ای رخ می دهد؛ مثلا زمانیکه پلنگ احساس کند توله هایش در خطر هستند، یا بطور ناگهانی و از فاصله نزدیک با انسان رو به رو شود. در چنین شرایطی، حرکت ناگهانی انسان برای فرار می تواند از طرف حیوان به عنوان تهدید تلقی شده و واکنش تدافعی به همراه داشته باشد.
شکوهی تصریح کرد: مصدومان این حادثه درحال مداوا هستند.
سازوکار جبران خسارت ها
یکی از مهم ترین دغدغه های دامداران و باغداران منطقه، نحوه جبران خساراتی است که از طرف حیوانات وحشی متحمل می شوند.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست سوادکوه با تکیه بر این که دامداران حق ندارند در برخورد با حیوان مهاجم، اقدامی برای مقابله فیزیکی یا صدمه رساندن به آن انجام دهند، خاطرنشان کرد: چرای دام در جنگل به مفهوم ورود به قلمرو حیوانات است و دامدار باید این ریسک را قبول کند. اما در صورت وقوع خسارت، سازوکار قانونی مشخصی برای جبران آن وجود دارد و افراد نباید با اقدامات تلافی جویانه، چرخه طبیعی حیات وحش را بر هم بزنند.
شکوهی با توضیح فرایند دریافت خسارت اظهار داشت: افراد خسارت دیده باید بلا فاصله بعد از مشاهده خسارت، با تهیه عکس و فیلم و جلب استشهاد محلی، مبحث را به اداره محیط زیست شهرستان گزارش دهند.
وی اضافه کرد: کارشناسان ما با حاضر شدن در محل، ضمن بررسی نوع حیوان مهاجم (از روی آثار باقی مانده)، نسبت به شمارش دقیق دام تلف شده یا درختان صدمه دیده اقدام می کنند. بعد از تکمیل مستندات، پرونده جهت بررسی به اداره کل ارسال می شود. در کارگروه مربوطه و با همکاری بانک کشاورزی، فرایند پرداخت خسارت شروع می شود.
شکوهی اضافه کرد: البته این روند امکان دارد کمی زمان بر باشد، اما تا حالا موارد گوناگونی از پرداخت خسارت به دامداران و باغداران داشتیم. به عنوان مثال، خسارت وارده از طرف خرس به باغ ها و کندوهای عسل نیز مشمول این قانون می شود و بعد از بررسی، مبلغ خسارت پرداخت می گردد.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست سوادکوه هدف از این اقدامات را دوچندان دانست و خاطرنشان کرد: دفاع از معیشت مردم محلی و از طرف دیگر، ممانعت از کشتار حیوانات وحشی و حفظ تعادل جمعیت گونه های ارزشمندی چون خرس قهوه ای و پلنگ که سوادکوه را به عنوان یکی از مهم ترین زیستگاه های خود انتخاب نموده اند.
منبع: پرشین رز
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب